Ngày 17 tháng 5 năm 2026, Mạng lưới Bảo vệ Động vật hoang dã trong Y học cổ truyền, Trường Y học Trung Quốc thuộc Đại học Hồng Kông, Khoa Y LKS thuộc Đại học Hồng Kông và Quỹ ADM Capital đã đồng tổ chức Hội nghị Quốc tế về Bảo vệ Động vật Hoang dã trong Y học Cổ truyền lần 4. Đây là cột mốc mới nhất trong phong trào toàn cầu đang ngày càng phát triển của chúng tôi nhằm xóa bỏ việc sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã nguy cấp trong y học cổ truyền, đồng thời thúc đẩy các giải pháp thay thế bền vững và nhân văn hơn. Sự kiện được tổ chức tại khuôn viên Trường Đại học Hồng Kông (HKU) dưới sự đồng chủ trì của Giáo sư Feng Yibin – Hiệu trưởng Trường Y học Trung Quốc, Đại học Hồng Kông và Giáo sư Lao Lixing – Hiệu trưởng của Trường Đại học Y học Tích hợp Virginia, Hoa Kỳ. Hội nghị đã thu hút gần 250 người tham gia, quy tụ các học giả hàng đầu, quan chức chính phủ và đại diện từ ngành y học cổ truyền trên khắp Trung Quốc đại lục, Hồng Kông, Hoa Kỳ, Hà Lan, Philippines và Việt Nam.
Nhiều nhân vật nổi tiếng tại Hồng Kông đã lên tiếng ủng hộ mạnh mẽ việc bảo vệ động vật hoang dã trong y học cổ truyền, bao gồm Giáo sư Lau Chak-sing – Phó Hiệu trưởng kiêm Hiệu trưởng Khoa Y Li Ka Shing và Giáo sư Zhang Zhang-Jin – tân Giám đốc Trường Y học Trung Quốc (Đại học Hồng Kông). Bên cạnh đó, các nhà lãnh đạo chính phủ chủ chốt như ông Li Ying-sang Tommy – Đại biểu Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc khóa 14 của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, Chủ tịch Phân ban Công nghiệp Y học Trung Quốc, kiêm Chủ tịch Hiệp hội Thầy thuốc và Thương nhân Y học Cổ truyền Hồng Kông; ông Yu Zhibin – Giám đốc Phòng Y học Cổ truyền thuộc Phòng Thương mại Xuất nhập khẩu Thuốc và Sản phẩm Sức khỏe Trung Quốc; cùng Tiến sĩ Ho King-yan – Cán bộ Bảo vệ Các loài Nguy cấp, Cục Nông nghiệp, Thủy sản và Bảo tồn, Chính quyền Đặc khu Hành chính Hong Kong, đã cùng bắt tay nhau trong một nghi thức thể hiện sự đoàn kết tại lễ khai mạc.
Hội nghị năm nay đã chứng minh cách Mạng lưới phát triển từ một sáng kiến mới nổi thành một nền tảng toàn cầu cho sự hợp tác, giáo dục và hành động. Các nhà nghiên cứu, thầy thuốc, nhà giáo dục và đại diện ngành nổi tiếng từ khắp nơi trên thế giới đã một lần nữa hội ngộ để trao đổi các nghiên cứu khoa học, kinh nghiệm lâm sàng và các chiến lược thực tiễn cho nền y học không sử dụng động vật hoang dã. Các diễn giả chính bao gồm Giáo sư Yu Shi-shan – Viện sĩ Học viện Kỹ thuật Trung Quốc kiêm Hướng dẫn viên Nghiên cứu sinh tại Viện Dược liệu, người đã chia sẻ nghiên cứu của mình về các chất trị liệu và việc phát triển các chất thay thế nhân tạo cho các dược liệu từ động vật nguy cấp trong y học cổ truyền, bao gồm cả việc sản xuất các loại thuốc tổng hợp để thay thế cho vảy tê tê và sừng tê giác. Giáo sư Feng Yibin từ Đại học Hồng Kông cũng phát biểu về tầm quan trọng của việc bảo vệ động vật hoang dã nguy cấp và các giải pháp sẵn có để thay thế mật gấu. Giáo sư Lao Lixing từ Trường Đại học Y học Tích hợp Virginia đã có bài phát biểu toàn thể về luật pháp, quy định và đạo đức bảo vệ động vật hoang dã trong y học cổ truyền, trong đó ông kêu gọi sự chú ý đến “Thần y” thời Đường là Tôn Tư Mạo và tác phẩm nổi tiếng của ông, khẳng định rằng việc tước đoạt mạng sống của động vật để chữa bệnh cho con người là đi ngược lại với các nguyên tắc của y học cổ truyền. Và Tiến sĩ Wang Zhengtao – Giáo sư từ Viện Dược liệu Trung Quốc, Đại học Y học Cổ truyền Trung Quốc Thượng Hải, Trung Quốc, đã đưa ra những góc nhìn sâu sắc về chiến lược bảo vệ và thay thế động vật hoang dã trong y học cổ truyền, nhấn mạnh rằng có rất nhiều phương thuốc thảo mộc sẵn có để thay thế.
Sự đa dạng và số lượng ngày càng lớn của người tham gia và mối quan hệ đối tác quốc tế cho thấy nhận thức ngày càng cao của cộng đồng về việc bảo vệ đa dạng sinh học và phát triển y học cổ truyền phải luôn song hành cùng nhau. Các diễn giả đã củng cố tầm quan trọng của việc tiếp tục giáo dục và đổi mới khoa học, đồng thời chia sẻ các phương pháp tiếp cận dựa trên bằng chứng để chứng minh rằng việc chăm sóc bệnh nhân hiệu quả không cần đến các sản phẩm từ động vật hoang dã nguy cấp. Các lời kêu gọi xây dựng chương trình giảng dạy về bảo vệ động vật hoang dã đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ, bao gồm cả từ các nhà lãnh đạo chủ chốt tại Đại học Hồng Kông, những người đề xuất rằng các khóa học như vậy nên trở thành một phần bắt buộc trong chương trình đào tạo thầy thuốc. Các cuộc thảo luận nhấn mạnh rằng các giải pháp thay thế bền vững cho các thành phần như vảy tê tê, mật gấu, linh dương giác (sừng linh dương) và sừng tê giác không chỉ khả thi, mà ngày càng sẵn có nhờ vào các nghiên cứu liên tục cũng như những tiến bộ hiện đại trong y học thảo dược và công nghệ sinh học.
Chúng tôi thành lập Mạng lưới vào năm 2024 với cam kết chung nhằm bảo vệ các loài nguy cấp, đồng thời gìn giữ giá trị cốt lõi và tương lai của y học cổ truyền. Vào thời điểm đó, các thầy thuốc và nhà giáo dục có tầm ảnh hưởng đã công khai khẳng định rằng việc sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã nguy cấp không phản ánh đúng các nguyên tắc cốt lõi của y học cổ truyền vốn nhấn mạnh sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Sự kiện ra mắt này đã đánh dấu bước chuyển mình trong thực hành y học cổ truyền và báo hiệu sự khởi đầu của một nỗ lực quốc tế được phối hợp chặt chẽ nhằm hướng ngành nghề này tới các thực hành bền vững và có trách nhiệm hơn với môi trường.
Năm ngoái, chúng tôi đã tổ chức hội nghị lần thứ 3 tại Huế (Việt Nam) và công bố thành lập chi nhánh quốc gia đầu tiên, được thúc đẩy bởi các nhà lãnh đạo uy tín tại Trường Đại học Y – Dược, Đại học Huế. Chi nhánh Việt Nam đã trải qua một năm phát triển và đón nhận sự hưởng ứng vô cùng to lớn, xây dựng được một chương trình giảng dạy gồm nhiều học phần, tổ chức các hội thảo thu hút đông đảo người tham gia trên khắp cả nước và tuyển chọn được hơn 400 thành viên mới cam kết hướng tới một nền y học cổ truyền không sử dụng động vật hoang dã. Hiện tại, chi nhánh đặt mục tiêu chuyển hóa sự ủng hộ rộng rãi này thành các hành động chính sách, với tầm nhìn đưa tê tê ra khỏi Dược điển Việt Nam, nối tiếp bước đi của Trung Quốc.
Các hội nghị trước đây được tổ chức tại Hoa Kỳ và Châu Á đã giúp củng cố mạng lưới quốc tế gồm các thầy thuốc cam kết thực hành y học có đạo đức và quản lý môi trường. Hội nghị lần thứ 4 hướng tới việc tiếp tục phát huy đà phát triển này và mang tinh thần đó đến với Hồng Kông.
Hội nghị năm nay đã làm nổi bật những tiến bộ đáng kể đạt được kể từ năm 2024. Trong năm qua, Mạng lưới đã mở rộng các nỗ lực tiếp cận cộng đồng, thắt chặt quan hệ đối tác với các trường đại học và hiệp hội nghề nghiệp, hỗ trợ nghiên cứu và trao đổi kiến thức, đồng thời nâng cao tầm quan trọng của các cuộc thảo luận xoay quanh việc bảo tồn động vật hoang dã trong cộng đồng y học cổ truyền quốc tế. Trong suốt sự kiện, Mạng lưới vô cùng tự hào được công bố những người nhận hai khoản tài trợ nghiên cứu nhỏ đầu tiên, tập trung vào việc tìm kiếm các giải pháp thay thế bằng thảo mộc cho các dược liệu từ động vật hoang dã nguy cấp: Tiến sĩ Longchan Liu từ Viện Dược liệu Trung Quốc, Đại học Y học Cổ truyền Trung Quốc Thượng Hải (Thượng Hải, Trung Quốc) và Tiến sĩ Lê Thục Trinh từ Trường Đại học Y – Dược, Đại học Huế (Huế, Việt Nam).
Quan trọng hơn, hội nghị tại Hồng Kông đã thúc đẩy cảm nhận mạnh mẽ về mục tiêu chung. Những người tham gia tái khẳng định rằng tương lai của y học cổ truyền phụ thuộc vào việc gắn kết trí tuệ chữa bệnh cổ xưa với các giá trị bảo tồn hiện đại. Bằng cách thúc đẩy các thực hành không sử dụng động vật hoang dã, Mạng lưới đang góp phần bảo vệ các loài dễ bị tổn thương, đồng thời bảo vệ danh tiếng toàn cầu và sự phát triển bền vững lâu dài của chính ngành y học cổ truyền.
Những gì bắt đầu sau một cuộc thảo luận quan trọng sau hội nghị đầu tiên của chúng tôi vào năm 2022 hiện đã phát triển thành một phong trào quốc tế. Thành công của Hội nghị lần thứ 4 phản ánh động lực ngày càng lớn được thúc đẩy bởi sự hợp tác, nghiên cứu khoa học và cam kết tập thể hướng tới một tương lai nơi y học cổ truyền hỗ trợ cả sức khỏe con người lẫn sức khỏe của hành tinh.
